Archive for the ‘व्यक्ति-अभिव्यक्ति’ Category

दसैँः केही अनुभूति

दसैं नेपालीको राष्ट्रिय पर्व हो । यो सबैभन्दा ठूलो र लामो प्रतीक्षाको पर्व पनि हो । वैदिक ग्रन्थअनुसार दसैंको सांस्कृतिक सन्दर्भ लामो छ । सामान्तयाः दसैंको ऐतिहासिक मूल्य–मान्यताको पक्षलाई हेर्ने हो भने यो भगवान् रामको कथासँग गएर जोडिन्छ । रामले रावणको वध गरेर विजय हाँसिल गरेको पृष्ठभूमिका आधारमा दसैंलाई विजयउत्सवका रुपमा मनाउन थालिएको हो । अनि, माता दुर्गाले महिषासुर नामको राक्षसको वध गरेर सम्पूर्ण मानव जातिलाई मुक्ति दिलाएको ऐतिहासिक किंवदन्तीका आधारमा पनि यो पर्वलाई शक्तिस्वरुपका रुपमा मनाउन थालिएको हो ।
खास गरी दसैं पर्वलाई विजय उत्सवका रुपमा मनाउने गरिन्छ । दसैंले शक्ति र वीरताको संकेत गर्छ । आज पनि बहुसंख्यक नेपालीले दसैंलाई ‘असत्यमाथि सत्यको जीत’का रुपमा ग्रहण गर्छन् । र, रातो टीका लगाएर हर्साेल्लासका साथ मनाउछन् । अतः यो नेपालीको पूरानो र महत्वपूर्ण पर्व हो । जुन हाम्रा पुर्खाहरुले प्राचीन कालदेखि नै मनाउँदै आए । आज हामीसम्म आइपुगेको छ । यसको ऐतिहासिक, धार्मिक र सांस्कृतिक सन्दर्भ जेजे भए पनि दसैं करोडौं नेपालीका लागि मन जोड्ने, सद्भाव जगाउने र एकताको सूत्रमा बाँध्ने पर्वका रुपमा रहँदै आएको छ ।

Read more »

कविताकै भाषा लिएर

‘न्यूजविक’ले मे ४, २००४ को अंकमा एज्ररा पाउण्डको ‘कविता म¥यो, यसको वास्ता कसले ग¥यो ?’ (पोयट्री इज डेडः डज एनिबडी रियल्ली केयर ?) शीर्षकको विष्फोटक लेख प्रकाशित गरेको थियो । उक्त लेखले संसारमा कविताको आत्मा मर्दै जान थालेको र कविता एक्लिँदै गइरहेकोप्रति चिन्ता व्यक्त गरेको थियो ।
पछिल्ला केही दशकमा नेपाली कविताले छिचोलेका आरोह–अवरोहरु हेर्ने हो भने थोरै कविताबाहेक साँचो कविताको भाषा कवितामा थिएन नै । बरु, कविताको आफ्नो भाषा धेरै आख्यानमा गयो, गीतमा गयो । अरु केहीमा गयो । तर, कविताचाहिँ अरुलाई कपडा बाँड्दा–बाँड्दा आफू नांगिएर भागेको कुनै सम्राटजस्तो भयो । अथवा, कविताले आफ्नो उज्यालो अरुलाई बाँडेर आफू धिपधिपाउँदै बलिरह्यो । यो समयमा अत्यन्तै थोरै कवितााहेक धेरै कविता, कविताका नाममा अनेकथोक भएर आए । ती कविताले असल कविताका पाठकमाथि निमर्म दमन नै गरे । भाषाको सौन्दर्य र सामथ्र्यका निम्ति कविता पढ्नै नपर्ने भयो । नेपाली कवितामा यो ठूलो नोक्सान भयो ।

Read more »

© All Rights Reserved. Prabin Baniya 2014 | Developed by: Umesh Ghimire
;